• Deutsch
  • English
Zadzwoń+48 77 46 54 800
Pierwszy krok ludzkości – otwarcie nowej wystawy « Powrót do aktulaności

Data wydarzenia: 26.09-26.09.2018

PIERWSZY KROK LUDZKOŚCI – sensacyjne odkrycie pracowników JuraParku na wyspie Kreta
Gerard Gierliński i Andrzej Boczarowski

Do niedawna najstarsze praludzkie tropy świadczące o dwunożnym sposobie poruszania się, znane były z popiołów wulkanicznych Tanzanii (3,56 mln lat temu). Za ich sprawców uważa się australopiteki afarskie. Zespół naukowców – w skład, którego wchodzą także pracownicy JuraParku (autorzy tego artykułu) – opublikował w 2017 roku wyniki badań o wiele starszego znaleziska z Krety (5,7 mln lat temu), co rewiduje moment powstania dwunożności. O tym niezwykłym znalezisku opowiada nowa wystawa w Parku Nauki i Ewolucji Człowieka w Krasiejowie.

Z pewnością dla czytelników jest jasne, że od świata małp różnimy się dwunożnością, inteligencją i tworzeniem zaawansowanej techniki oraz sztuki. Przyczyny takiego rozwoju nie są do końca jasne. Widać jednak wyraźny związek pomiędzy dietą, lepszym wykorzystaniem wytwarzanych narzędzi, rozwojem inteligencji oraz dwunożnym chodem. Bycie dwunogiem opłacało się, a przy okazji uwolnienie rąk zaowocowało używaniem ich do innych celów niż poruszanie się (zbieranie, noszenie, wytwarzanie i używanie narzędzi). Ewolucja biologiczna nie przebiega liniowo wraz ze zmianami cech kolejno, a dotyczy jednoczesnych zmian wielu cech, często powiązanych ze sobą.

Dlatego kopalne ślady przemarszu wielu osobników z Krety są tak ważne w określeniu drogi do człowieczeństwa. Rekonstrukcja anatomii stóp wytwórców tych tropów nie pozostawia wątpliwości, że mamy do czynienia z jakąś linią wyprostowanych człowiekowatych np. pojedyncze poduszki palcowe z pięcioma palcami zwiększającymi się do środka (ku osi ciała) gdzie leży przywiedziony paluch.

W osadach górnego miocenu zachodniej Krety (5,3-11,6 mln lat temu), znaleziono także tropy przedstawicieli hien, słoniowatych i innych zwierząt kojarzących się z sawanną. W czasie tzw. kryzysu messyńskiego, Cieśnina Gibraltarska stała się niedrożna dla dopływającej tu wody oceanicznej. Morze Śródziemne zaczęło wysychać, a Kreta przestała być wyspą. Wspomniane znaleziska są jednak nieco starsze niż to zdarzenie. Dane geologiczne wskazują, że wcześniej Morze Śródziemne spłyciło się kilka razy i utworzony został pomost lądowy między Kretą a Grecją kontynentalną. Sawanny wraz ze swoimi mieszkańcami od dawna istniały na terenie południowej Europy. Musiało więc dojść do migracji dwunożnych człekokształtnych na tereny obecnie wyspiarskie – właśnie z tego kontynentu. Być może historia naszych przodków rozpoczęła się na Bałkanach, a nie w Afryce (?)

Zdjęcia poniżej:

1.Tropy szlaków przemarszu człekokształtnych z Trachilos

2.Tropy przedstawiciela hienowatych z Platylakkos; u dołu tropy przedstawiciela wołowatych z Falasarna

Galeria zdjęć: